Eva Waszut
Jestem architektką mieszkającą w Czechach, niedaleko granicy z Polską – w okolicach Trzyńca, u podnóża Beskidów. W swojej pracy coraz większą uwagę poświęcam projektowaniu budynków zeroenergetycznych, bo wierzę, że dom powinien być inwestycją na całe życie – nie tylko w momencie budowy, ale także w kosztach jego późniejszego użytkowania.
Cieszyn, Trzyniec
ukończyła:
Akademię Budownictwa Zeroemisyjnego
kilka słów O MNIE
Na co dzień mieszkam wraz z rodziną w Beskidach Śląskich, około 15 minut od Cieszyna. Obecnie mieszkamy jeszcze z moimi rodzicami w domu rodzinnym, ale naszym marzeniem było stworzenie własnego domu – miejsca dopasowanego do naszego stylu życia i otoczenia.
Jesteśmy bardzo aktywną rodziną – jeździmy na rowerach, zimą na nartach, a mój mąż jest paralotniarzem.
Dlatego ważne było dla nas, aby dom był blisko natury, z widokiem na góry i przestrzenią do życia w otoczeniu przyrody.
Projektowanie własnego domu stało się dla mnie jednocześnie ogromną motywacją do głębszego wejścia w temat budownictwa zeroenergetycznego – i powodem, dla którego dołączyłam do Letniej Akademii Budownictwa Zeroemisyjnego.
Dom w Beskidach
Dom jednorodzinny zaprojektowany dla mojej rodziny, położony w Beskidzie Śląskim z widokiem na okoliczne góry. Budynek ma prostą, zwartą bryłę o wymiarach 17,5 × 11 m z dachem dwuspadowym oraz dużymi przeszkleniami od strony południowej, które zapewniają zyski słoneczne i widok na krajobraz. Zadaszony taras latem osłania wnętrze przed wysokim słońcem, a zimą wpuszcza do środka niskie promienie. Od północy zaprojektowano minimalną liczbę okien, aby ograniczyć straty ciepła. Ściany z bloczków silikatowych z izolacją ze styroduru, płyta fundamentowa na styropianie, dach drewniany z izolacją i płytami STEICO Universal – konstrukcja pomyślana tak, byśmy mogli zbudować dom sami. Zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania policzone w PHPP: poniżej 15 kWh/(m²•rok).
NAJWIĘKSZE WYZWANIE TEGO PROJEKTU
Największym wyzwaniem było pogodzenie wymagań formalnych i warunków terenowych z założeniami domu energooszczędnego – i z marzeniami całej rodziny. Ja chciałam dużych przeszkleń od południa z widokiem na góry, mąż – dużego zadaszonego tarasu.
Działka znajduje się w obszarze o podwyższonej ochronie krajobrazu, co oznaczało konieczność zastosowania dachu dwuspadowego, a zabudowa wraz z terenami utwardzonymi może zająć najwyżej 40% działki. Dodatkowo wysoki poziom wód gruntowych sprawiłby, że piwnica byłaby bardzo kosztowna.
Skoro dach dwuspadowy był koniecznością, postanowiliśmy wykorzystać go jak najlepiej: podnieśliśmy ściany o dwie warstwy cegieł i zamiast piwnicy zaprojektowaliśmy poddasze mieszkalne.
Przed Akademią
Myśląc o własnym domu, od początku patrzyłam dalej niż na sam koszt budowy. Chciałam, żeby nasz dom był wygodny, komfortowy i tani w utrzymaniu przez całe dziesięciolecia – także wtedy, gdy będziemy na emeryturze.
Postawiłam sobie za cel zaprojektować go w standardzie pasywnym. Praca nad tym projektem pokazała mi, jak wiele decyzji architektonicznych wpływa na późniejsze zużycie energii budynku – od orientacji domu na działce, przez wielkość i rozmieszczenie okien, aż po układ pomieszczeń i pomieszczenie techniczne.
Projekt przełomowy
Projekt przełomowy to dom zaprojektowany dla mojej własnej rodziny. Działka znajduje się w Beskidzie Śląskim, na wysokości około 387 m n.p.m., 4 km w linii prostej od szczytu Javorový, z pięknym widokiem na okoliczne góry.
Pierwotnie planowaliśmy budowę na innej działce, ale po pięciu latach oczekiwania okazało się, że nie zostanie ona przekształcona z rolnej na budowlaną. Dlatego zdecydowaliśmy się zaprojektować dom na działce sąsiedniej – w miejscu, z którego pochodzi mój mąż, obok niewielkiego gospodarstwa jego rodziny.
Podczas projektowania musiałam uwzględnić zarówno warunki działki, jak i lokalne przepisy dotyczące ochrony krajobrazu, które wymagały zastosowania dachu dwuspadowego.
Co zmieniło się po tym projekcie
Po zaprojektowaniu pierwszego budynku w standardzie zeroenergetycznym zmieniło się moje podejście do projektowania.
Dziś każdy projekt przemyślam w relacji: budynek – działka – strony świata. Od początku planuję też pomieszczenie techniczne i wszystko, co musi się w nim znaleźć.
Jak pracuję dziś
Dziś patrzę na projekt nie tylko jak na bryłę architektoniczną, ale jako na system energetyczny.
Analizuję relację między budynkiem, działką i stronami świata. Zwracam dużą uwagę na rozmieszczenie pomieszczeń, wielkość okien oraz sposób zacienienia budynku.
Projektowanie w standardzie zeroenergetycznym nauczyło mnie myśleć o architekturze bardziej kompleksowo.
Dlaczego pasywnie?
Zainteresowałam się budownictwem zeroenergetycznym przede wszystkim ze względu na koszty.
Widzimy, jak zmienia się sytuacja na świecie – pandemia, kryzysy energetyczne, wojna – i coraz trudniej przewidzieć przyszłe ceny energii. Jedną rzeczą jest koszt budowy, drugą – koszt utrzymania domu przez całe życie. Budowa domu to inwestycja na dziesięciolecia, dlatego warto myśleć o kosztach jego użytkowania już na etapie projektu.
Dla mnie budynek zeroenergetyczny to sposób na większą niezależność i bezpieczeństwo finansowe w przyszłości – również na emeryturze.
partnerzy medialni, którzy zaufali nam w poprzednich edycjach:
znajdź swojego architekta
napisz do niego i realizuj swoje marzenia...
Dołożyliśmy wszelkich starań, aby rzetelnie przedstawić potencjał programu ZERO LAB oraz powiązanych z nim materiałów edukacyjnych. Jednak nie możemy zagwarantować, że osiągniesz określony poziom dochodów, korzystając z technik i wiedzy zawartych w programie. Twój sukces zależy od wielu czynników: zaangażowania, konsekwencji, umiejętności oraz czasu i energii, które poświęcisz na wdrażanie strategii. Choć dajemy Ci sprawdzone narzędzia, rezultaty mogą się różnić w zależności od indywidualnych okoliczności. Jesteśmy tu, aby wspierać Cię na każdym kroku – ale nie obiecujemy konkretnych efektów finansowych.
ZERO LAB to program, który daje Ci wiedzę, narzędzia i wsparcie, byś mógł/mogła działać z odwagą i tworzyć realne projekty. Masz pytania? Potrzebujesz doprecyzowania?
Napisz do nas – chętnie pomożemy podjąć najlepszą decyzję.© 2025 Akademia Budownictwa Zeroemisyjnego. Wszelkie prawa zastrzeżone.